‘De Strijd’ – Aflevering 4: De Ideale Arbeider

Aflevering 4: De ideale arbeider

Arbeidersmuziekverenigingen werden opgericht. Fanfares. Arbeidersmuziekvereniging Opwaarts.

Volkshuis Leiden in 1899 opgericht door drie leraren. Kennis overdragen op de arbeiders. Arbeiders waren niet opgeleid. In het volkshuis kon je terecht voor educatie. Emelie Knappert werkte in de sloppenwijken vooral met fabrieksmeisjes en jongeren.

Jacques en Agneta van Marken, oprichters van de gist en Spiritusfabriek in Delft bouwen een dorp(je) om hun fabriek heen voor de arbeiders van de fabriek. Hier stonden hekken omheen, die om 00:00 dicht gingen en parkwachters. Je moest er voor zorgen dat je huis en tuin er altijd uitstekend uitzagen, anders werden de Van Marken boos.

Mensen kwamen vanuit de getto’s naar het reservaat, maar gingen na één jaar soms al terug. Er woonden niet meer dan 61 mensen. De mensen konden er niet tegen dat de baas de hele dag op hun lippen zat.

Dit werd de grootste fabriek van Delft. Oliefabriek was Calvé stond samen met de gistfabriek in de top-tien van Nederlandse fabrieken. Bij de gist kregen arbeiders verzekeringen en hogere lonen. Ze ‘wilden’ het leven van de arbeider ‘verbeteren’.

Muziekvereniging van de fabriek trok veel mensen. Zondagochtendconcerten begonnen om half 8.

Voor heel veel was de kermis het leukste van het jaar. Behendigheidsspelletjes en freakshows. Vanaf 1870 worden de kermissen een probleem. Gemeente en besturen zijn bezorgd over de openbare orde. Er wordt steeds harder opgetreden tegen kermissen, zaken die als onfatsoenlijk worden gezien, worden verboden.

Drankzucht en zedeloosheid onder arbeiders. Havenarbeiders, zeelieden en bouwvakkers worden vaak uitbetaald in de kroeg. Alcoholisme is onder deze groepen arbeiders een groot probleem.

Socialisten bouwen hun eigen drankbestrijding comités. Ze proberen socialisten van de drank af te houden. Ze richten koffie- en melkhuizen op om in te vergaderen in plaats van cafés. Limonade drinken wordt iets socialistisch.

Het AJC wordt opgericht, de Arbeiders Jeugd Centrale en het Instituut voor Arbeiders Ontwikkeling.

Jef Last, oud-mijnwerker en visser en lid van de SDAP, rijdt eind jaren ’20 met een rode bestelbus om door heel Nederland socialistische films te vertonen. In twee jaar kwamen er 140.000 mensen! De meest populaire film was Pantserkruiser Potemkin.

De Arbeiders Olympiade was vrij populair. Er waren geen medailles. Het ging om het meedoen.

Grote zomerkampen van de AJC. Samen zingen, sporten, dansen,

De eerste voetbalwedstrijd van Nederland wordt gespeeld in Enschede. Bernard van Heek, de zoon van de textielbaron uit aflevering 1, was op stage in Manchester. Daar zag hij voetbal en kocht hij een leren voetbal. In 1885 met zo’n 30 man een pot voetbal gespeeld.

De eerste publiekelijke voetbalwedstrijd trok 5.000 toeschouwers. Het publiek vond het het leukst als de bal in de buik van de tegenstander geschoten. Veel vrouwelijke toeschouwers om naar de blote mannenbenen te kijken.

Leerorkest in Amsterdam Zuidoost. Muzieklessen in scholen om zoveel mogelijk kinderen te bereiken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s