Verbod op treinstaking voortzetting van repressie (trein)arbeiders

 

De rechter heeft gisteren een treinstaking van NS-personeel op deze vrijdagochtend 23 december 2016 verboden.[1] De reden? Het is ‘niet verantwoord als grote groepen mensen zich vanwege een staking op de stations zouden verzamelen’. Daar werd aan toegevoegd dat ‘er minder politieagenten ingezet kunnen worden, omdat zij al aanwezig moeten zijn bij grote evenementen.’

Wat betekent dit? In de eerste plaats dat progressieve stakingen en protesten steeds meer worden onderdrukt door de heersende klasse. Via de staat, haar justitie en politie zijn de laatste twee jaar stakingen en acties verboden van o.a. PostNL pakketbezorgers[2], EasyJet piloten[3], KLM grondpersoneel[4] en nu dus NS-personeel. Waarschijnlijk zijn er nog meer gevallen van verboden, maar deze zijn mij simpelweg onbekend. Deze verboden, in een tijd dat er historisch weinig gestaakt wordt in Nederland, laten zien dat de heersende klasse bang is voor georganiseerde actie van de arbeidersklasse.

Ten tweede zijn de argumenten van de rechter lachwekkend. Grote groepen mensen op stations zijn ‘niet verantwoord’? Maar de ‘grote evenementen’ waar de agenten naartoe moeten zijn wel verantwoord? Hier zijn we de onzin die de heersende klasse, de elite verkondigd: er mag enkel gestaakt worden als er voldoende politie beschikbaar is. Er mag dus gestaakt worden, mits er genoeg politie is om de stakers te lijf te gaan. Is er niet genoeg politie, dan verbiedt de rechter de staking. Dat zijn al twee defensieve wapens van de heersende klasse tegen opstandige burgers.

Hierbij speelt ook de ‘verhoogde terreurdreiging’ een rol. Met de recente aanslagen in het achterhoofd is deze angst tot op zekere hoogte begrijpelijk. Hoewel een treinstaking inderdaad leidt tot grote groepen wachtende mensen op stations zullen er ook mensen thuisblijven. Een normale ochtendspits, voetbalwedstrijd of festival veroorzaakt net zo goed een ‘grote groep mensen’.

Ten derde zet dit verbod op treinstakingen een Nederlandse traditie voort die in 1903 begon. Sjaak van der Velden schrijft hierover: ‘Van 1903 tot 1980 gold in ons land een stakingsverbod voor mensen in dienst van de overheid en voor rijdend personeel van de spoorwegen. Dit verbod was een reactie op de massale spoorwegstaking die uitbrak in januari 1903.’[5] Het stakingsverbod werd enkele maanden na de staking ingevoerd door de regering van Abraham Kuyper (leider van de Anti-Revolutionaire Partij die is opgegaan in het CDA). ‘Politici ter rechterzijde vonden dat de staking het algemeen belang had geschaad en daarom niet toelaatbaar was. Volgens het genoemde wetsvoorstel werd het spoorwegpersoneel en ambtenaren op straffe van vrijheidsberoving verboden om te staken.’

Het moge duidelijk zijn dat het stakingsverbod van 1903 tot 1980 niet gold omdat er te weinig politie beschikbaar was. Feit is dat treinstakingen een grote invloed hebben op de Nederlandse economie. Transport is een belangrijk deel van de Nederlandse economie. De macht om hier invloed op uit te oefenen ligt bij het treinpersoneel. Daarom was én is de staat bang voor acties van het treinpersoneel: treinstakingen leggen een belangrijk deel van de economie plat.

Er wordt de laatste veel geschreven over de toenemende inperking van het stakings- en demonstratierecht. Een belangrijk punt is dat deze artikelen wel breken met de beperkingen van de staat, maar niet met de beperkingen van de parlementaire democratie of het kapitalisme. De beperkingen van de staat zijn echter vergelijkbaar met een raam in de gevangenis. Hoe kleiner het raam, en hoe groter de beperkingen, hoe vervelender de situatie is. Maar men moet niet vergeten dat de gevangenis het probleem is, niet zozeer het raam.

In het kapitalisme zullen we altijd te weinig betaald krijgen en moeten vechten voor meer. Binnen het kapitalisme zullen we altijd voor 40 jaar hetzelfde werk doen, van 6 tot 2 (zonder overuren) en leven ‘voor het weekend’. We moeten meer eisen dan een einde aan de beperkingen van de staat. We moeten een einde aan het kapitalisme eisen. Een einde aan de pijnlijke dagelijkse sleur. Een einde aan racisme en seksisme. Een einde aan depressie en eenzaamheid. Een einde aan de voortdurende uitbuiting en onderdrukking van de derde wereld. De weg naar dit einde is lang en lijkt soms onmogelijk. Maar we mogen de hoop niet verliezen. We kunnen hoop putten uit goede voorbeelden van NS treinpersoneel en schoonmakers die (willen) staken. Laten we er alles aan doen om actievoerende arbeiders te ondersteunen. Hun strijd is onze strijd!

Tegen het stakingsverbod!
Lang leve de stakende arbeiders!

[1] http://www.nu.nl/economie/4369572/rechter-verbiedt-treinstaking-ns-personeel-vrijdagochtend.html

[2] https://www.nrc.nl/nieuws/2015/07/20/rechter-verbiedt-blokkades-van-postnl-pakketbezorgers-a1414577

[3] https://fd.nl/economie-politiek/1163457/rechter-verbiedt-stakingen-van-easyjet-piloten-in-drukke-weekenden

[4] http://www.nu.nl/economie/4312693/gerechtshof-handhaaft-verbod-stakingsacties-grondpersoneel-klm.html

[5] https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/6673/het-verbod-op-ambtenarenstakingen-in-nederland.html

Advertenties

‘De Strijd’ – Aflevering 4: De Ideale Arbeider

Aflevering 4: De ideale arbeider

Arbeidersmuziekverenigingen werden opgericht. Fanfares. Arbeidersmuziekvereniging Opwaarts.

Volkshuis Leiden in 1899 opgericht door drie leraren. Kennis overdragen op de arbeiders. Arbeiders waren niet opgeleid. In het volkshuis kon je terecht voor educatie. Emelie Knappert werkte in de sloppenwijken vooral met fabrieksmeisjes en jongeren.

Jacques en Agneta van Marken, oprichters van de gist en Spiritusfabriek in Delft bouwen een dorp(je) om hun fabriek heen voor de arbeiders van de fabriek. Hier stonden hekken omheen, die om 00:00 dicht gingen en parkwachters. Je moest er voor zorgen dat je huis en tuin er altijd uitstekend uitzagen, anders werden de Van Marken boos.

Mensen kwamen vanuit de getto’s naar het reservaat, maar gingen na één jaar soms al terug. Er woonden niet meer dan 61 mensen. De mensen konden er niet tegen dat de baas de hele dag op hun lippen zat.

Dit werd de grootste fabriek van Delft. Oliefabriek was Calvé stond samen met de gistfabriek in de top-tien van Nederlandse fabrieken. Bij de gist kregen arbeiders verzekeringen en hogere lonen. Ze ‘wilden’ het leven van de arbeider ‘verbeteren’.

Muziekvereniging van de fabriek trok veel mensen. Zondagochtendconcerten begonnen om half 8.

Voor heel veel was de kermis het leukste van het jaar. Behendigheidsspelletjes en freakshows. Vanaf 1870 worden de kermissen een probleem. Gemeente en besturen zijn bezorgd over de openbare orde. Er wordt steeds harder opgetreden tegen kermissen, zaken die als onfatsoenlijk worden gezien, worden verboden.

Drankzucht en zedeloosheid onder arbeiders. Havenarbeiders, zeelieden en bouwvakkers worden vaak uitbetaald in de kroeg. Alcoholisme is onder deze groepen arbeiders een groot probleem.

Socialisten bouwen hun eigen drankbestrijding comités. Ze proberen socialisten van de drank af te houden. Ze richten koffie- en melkhuizen op om in te vergaderen in plaats van cafés. Limonade drinken wordt iets socialistisch.

Het AJC wordt opgericht, de Arbeiders Jeugd Centrale en het Instituut voor Arbeiders Ontwikkeling.

Jef Last, oud-mijnwerker en visser en lid van de SDAP, rijdt eind jaren ’20 met een rode bestelbus om door heel Nederland socialistische films te vertonen. In twee jaar kwamen er 140.000 mensen! De meest populaire film was Pantserkruiser Potemkin.

De Arbeiders Olympiade was vrij populair. Er waren geen medailles. Het ging om het meedoen.

Grote zomerkampen van de AJC. Samen zingen, sporten, dansen,

De eerste voetbalwedstrijd van Nederland wordt gespeeld in Enschede. Bernard van Heek, de zoon van de textielbaron uit aflevering 1, was op stage in Manchester. Daar zag hij voetbal en kocht hij een leren voetbal. In 1885 met zo’n 30 man een pot voetbal gespeeld.

De eerste publiekelijke voetbalwedstrijd trok 5.000 toeschouwers. Het publiek vond het het leukst als de bal in de buik van de tegenstander geschoten. Veel vrouwelijke toeschouwers om naar de blote mannenbenen te kijken.

Leerorkest in Amsterdam Zuidoost. Muzieklessen in scholen om zoveel mogelijk kinderen te bereiken.

‘De Strijd’ – Aflevering 3: De Revolutie

Aflevering 3: De revolutie

Opstand in Finsterwolde, noordoost Groningen. Tjerk Luitjes predikte daar revolutie eind 19de eeuw, 1892. Er was een landbouwcrisis, weinig en slecht werk. Absolute armoede. Tjerk Luitjes wilden deze mensen wel gaan organiseren.

Ze boden de politie en burgemeester een petitie aan. Burgemeester wilde hem niet aannemen, toen hebben ze hem letterlijk door z’n strot geduwd. In de krant van Luitjes stond een recept voor dynamiet.

In 1892 besloot de regering in Den Haag om heel Groningen te bezetten. Marechausseekazerne en huzaren naar Groningen. Samenscholingsverboden, verbod van vergadering, geen grote openluchtbijeenkomsten.

Karl Marx schreef Het Kapitaal in Zaltbommel. Meneer Philips heeft alle exemplaren van een boek over de relatie tussen Marx en Philips opgekocht en afgedwongen dat er geen nieuwe werd gedrukt.

Voormalig dominee Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Domela richtte de krant Recht Voor Allen op.

Tjerk Luitjes wil dat de Sociaal Democratische Bond (waar ook Domela bij zit) dat ze nooit meer verkiezingen willen. Troelstra wil juist wel nog in het parlement blijven. Troelstra won. Dit debat was in 1893 (voor de breuk in Rusland?).

In 1894 wordt de SDAP opgericht door o.a. Troelstra.

(Een absurde scene met Hans Spekman van de PvdA die ‘trots’ zegt te zijn op het feit dat zijn oma’s elkaar miskramen hebben gegeven met breinaalden zodat ze maar twee kinderen kregen en die goed op konden voeden. ‘Zo hebben ze zich omhoog gewerkt’)

Op initiatief van de SDP in Amsterdam is in 1889 een koor opgericht: de stem des volks. Dat werd een landelijke beweging met uiteindelijk meer dan 350 koren.

Het lied De Internationale werd zelfs door populaire volkszangers als George Hofmann gezongen en opgenomen.

Hendrik Meijer, anarchist, verlaat Twente en gaat naar de VS in 1907. Zet daar een kruidenierszaak op, nu een 14miljard dollar bedrijf.

Eerste Wereldoorlog. Nederland is neutraal, maar de spanning en armoede nemen toe. Vrouwen komen in opstand – het Aardappeloproer in zomer van 1917 in de Jordaan en de Eilanden. Veel schaarste, zoals aardappelen, het standaard eten van de arbeiders. Er was wel wat rijst, maar dat vonden ze niet zo lekker. Er werden aardappelen geëxporteerd en gegeten door de rijken. Toen de vrouwen geen aardappelen meer konden vinden, gingen ze ernaar op zoek. Op een dekschip vonden ze aardappelen die bestemd waren voor soldaten. Ze deelden de aardappelen uit door de gehele buurt. Het leger werd eropaf gestuurd en begon te schieten. Negen jongens worden gedood.

Al vier jaar lang zijn Nederlandse soldaten gemobiliseerd. Er komt een muiterij op legerplaats De Harskamp in Harskamp in oktober 1918. Barakken vlogen in brand. Leek het begin van de Nederlandse revolutie. De gevestigde orde was bang dat het een revolutie werd. Ze werden bang dat de soldaten niet bereid zouden zijn om een oproer neer te slaan. Troelstra zag dit als een goed signaal.

Rechtse politici en kapitalisten starten hun eigen privé legers. De Vrijwillige Landstorm bijvoorbeeld – als alternatief voor het leger. Een dienstplichtig leger is wellicht niet betrouwbaar.

Twee weken na de opstand in de Harskamp roept Troelstra de revolutie uit in het parlement. Op 12 november 1918 eist hij namens de arbeidersklasse de macht op. ‘De dwang die wij willen uitoefenen in de dwang van de staatsmacht in onze handen. De heerschappij van de socialistische arbeidersklasse over de Nederlandse staat.’

Het eisenpakket van Troelstra begon met demobilisatie, goede voedselvoorziening, invoering van 8-urige werkdag, vrouwenkiesrecht, afschaffen van de Eerste Kamer. Dat was eigenlijk niet zo revolutionair, maar wel van belang voor alle werkers.

De volgende dag wordt de oproep gehoord. Militairen nemen strategische posities in. Een massa van duizenden communisten, anarchisten en socialisten stroomt samen in Amsterdam. Ook matrozen en soldaten zijn van de partij.

Hippe: ‘Na afloop van een grote vergadering in de Diamantbeurs komt er een grote demonstratie.’  Met duizenden mensen, waaronder 500 soldaten naar de Sarphatistraat om naar de Oranje Nassaukazerne te gaan, daar zat de voorzitter van de soldatenraad gevangen. Toen jonge jongens de kazerne beklommen werd er geschoten op hen, de jongens vielen tegen de grond. Drie jongens worden gedood.

De SDAP reageert verdeeld op Troelstra’s revolutiepoging. Oudegeest en Vliegen, voormannen NVV en voorzitter SDAP vonden dat ze moesten matigen en alleen het hervormingsprogramma moesten volgen.

Een paar dagen later grote mensenmassa op het Malieveld. Koningin Wilhelmina en prinses Juliana waren er. Mensen die zogenaamd spontaan de kar gingen trekken in plaats van de paarden, dit was geregisseerd.

Na de revolutiepoging van Troelstra wel geleid tot veel ingewilligde eisen.